Showing 1783 results

Authority record
AE-AR-UMonf · Corporate body · 1941-05-25 ata 1943, ano no que se integra no "Centro Lucense de Buenos Aires"

Esta asociación galega foi creada en maio de 1941 por un grupo de coterráneos dos distritos de Bóveda, Monforte, Pantón, Saviñao e Sober (provincia de Lugo) residentes na capital arxentina co fin prioritario de apoiarse mutuamente en caso de necesidade.
Entre os seus fundadores estaban Avelino Díaz, José Núñez Fernández e Julio Fernández (primeiro presidente social).
En outubro dese mesmo ano comezan a empregar a denominación "Unión cultural de la provincia de Lugo", cambio que foi aprobado polos seus socios en asemblea xeral do 15 de decembro.
O 7 de novembro de 1942 comezan as xestións para participar na creación dun novo centro de carácter provincial, o Centro Lucense (1943).

AE-AR-UVill · Corporate body · 1910 ata 1932, ano no que se fusiona coa "Sociedad de ayuda mutua residentes de Villamarín"

Esta entidade foi creada polos emigrantes naturais do concello ourensán de Vilamarín residentes na Arxentina. Tiña finalidades culturais e instrutivas, sendo a súa intención a defensa da instrución na súa terra natal.
En 1932 os socios desta sociedade aproban en asemblea xeral a súa fusión coa "Sociedad de ayuda mutua residentes de Villamarín", creándose unha nova entidade denominada "Centro Villamarín", xa con finalidades mutualistas e recreativas.

AE-AR-UCov · Corporate body · 1927-08-27

Esta sociedade foi creada pola fusión das sociedades "Progreso del Distrito de Covelo" (1926) e "Unión Covelense" (1923), ambas as dúas integradas por emigrantes do concello pontevedrés do Covelo residentes en Arxentina.
A súa primeira directiva estaba formada por Casiano Domínguez, como presidente; vicepresidente, Santiago García; secretario xeral, José Fontán; prosecretario, Avelino Mosquera; tesoureiro, José M. Bello; protesoureiro, Severo Pascual; secretario de actas, Miguel García; prosecretario de actas, Herminio Martínez
En 1932 envía un donativo á subscrición "Pro-Estatuto de Galicia" auspiciado pola O.R.G.A.

AE-AR-UStgo · Corporate body · 1929-01-01. Non existe na actualidade.

Esta sociedade foi fundada por emigrantes naturais da comarca de Santiago residentes en Arxentina a comezos do ano 1929, con fins de axuda mutua, instrución e organización de actividades de recreo para os socios.
En xullo de 1939 participa na homenaxe que a colectividade galega de Bos Aires lle fai a Rosalía de Castro, con motivo do centenario do seu nacimento, celebrando un gran festival o día 24 de xullo no Teatro Avenida.
Ese mesmo ano editan a Revista "Compostela" como órgano social.

Centro Gallego de La Plata
AE-AR-CGPla · Corporate body · 1949-08-10 ata a actualidade

Este centro foi creado por un grupo de tranviarios de orixe galega residentes en La Plata, Berisso e Ensenada, nacendo esta idea nun tranvía da líña 4, entre o seu conductor Serafín Rodríguez e o garda Gumersindo Domínguez, ambos nados en Ourense.
Nos seus primeiros estatutos de 1956 recoñecen como finalidade principal da institución organizar actividades culturais (conferencias, recitais, cine, etc.), deportivas e recreativas, como a celebración do Día de Galicia ou o aniversario social.
Conta cunha escola de baile para nenos e xóvenes, que ademais reciben clases de gaita e pandereta; os socios crearon un grupo de baile e música tradicional chamado "Xeito Novo" e cun grupo folk-celta chamado da mesma maneira. Tamén creou un grupo de "danzas españolas, folclore argentino y gallego", composto de 25 persoas.
Ten tamén unha finalidade benéfica, coa creación dun servizo de urxencia médico gratuíto para os socios.

AE-AR-CGMar · Corporate body · 1952-07-01 ata a actualidade.

Este centro foi fundado na cidade arxentina de Mar del Plata, por un grupo de galegos residentes na cidade, liderados por Manuel Rego, socio número un da nova entidade e primeiro presidente social.
Un das súas tarefas máis importante foi construír unha sede social propia, edificio que inauguran en 1973.
Na actualidade este centro conta con preto de 2500 socios e ademais das actividades recreativas e mutualistas para os asociados, colabora co "Instituto Argentino de Cultura Gallega" na organización de diversas actividades culturais para fomento e difusión da cultura galega en Mar del Plata.
Dispón dunha nutrida biblioteca social chamada "Rosalía de Castro" e conta cunha escola de gaitas e de baile infantil e xuvenil e un conxunto de baile galego que actúan nas diversas celebracións da colectividade.

AE-AR-CGRío · Corporate body · 1927-08-21 ata a actualidade

Dende a década de 1910, os galegos residentes nesta zona reuníanse cada 25 de xullo para conmemorar a festividade do apóstolo Santiago cunha cea de fraternidade. Será en 1927 cando se deciden a crear unha asociación galega que os agrupase. Nomean unha comisión provisoria formada por destacados membros da colectividade, entre os que destacaban Benigno Lago Estévez (primeiro presidente social), Salvador Lago, Manuel Lires, Juan A. Méndez, José Lorenzo Sierra, Benigno Carro García, Pedro Villar, Fernando Tanarro, Hermenegildo Cea, entre outros
Segundo os seus estatutos a entidade ten por obxecto principal crear un fondo común destiñado a socorrer aos socios necesitados, con asistencia médica e farmacia. Tamén organiza diversas actividades sociais como bailes, comidas, reunións familiares, conferencias, etc.

AE-AR-CGRos · Corporate body · 1956-11-05 ata a actualidade

O actual Centro Gallego de Rosario foi fundado pola fusión en 1956 do antigo "Centro Gallego" e a "Asociación de Saviñao y sus contornos", a outra entidade galega da cidade, para formar así unha entidade máis grande e con máis posibilidades para facer actividades recreativas e de axuda mutua para os socios.
Durante uns anos chámase "Centro Gallego y Saviñao", pero finalmente é coñecido como "Centro Gallego de Rosario".
Os promotores da fusión foron entre outros José Seoane Nogueira (primeiro presidente social), Monseñor Atilano Vidal Núñez, Darío Cano, Hilario Manso, Luis Salgado, José M. Fontela e Luis Rúa.
Entre os seus fins (aprobados nos seus estatutos sociais de 1987) destacan: "fomentar a axuda mutua entre os asociados; prestar servicios funerarios; otorgar subsidios e empréstimos aos asociados; proporcionar servicios de asistencia médica integral e farmacéutica; realizar actividades recreativas e culturais; contratar seguros; establecer un fondo compensatorio para a xubilación, etc.".
Dende 1994 editan a revista "Galicia en Rosario" como voceiro da entidade.

Centro Gallego de Santa Fé
AE-AR-CGFe · Corporate body · 1919-10-05 ata a actualidade

Este centro foi creado por un grupo de galegos residentes en Santa Fé (Arxentina), na casa de Gerardo e José Pérez, co fin de reunirse e axudarse mutuamente. Primeiramente tiveron a súa sede no barrio de Candioti Sur, pero grazas aos esforzos dos socios conseguiron construír unha sede social da súa propiedade na Avenida Galicia nº 1357.
Centra as súas actividades na celebración do Día da Galicia e do seu aniversario social, a organziación de reunións mensuais de camaradería, con bailes e banquetes, etc.; tamén realiza actividades deportivas. En 1987 crearon un grupo de gaitas e máis tarde un conxunto de baile tradicional chamado "Andoriñas".
Esta entidade tivo unha crise institucional, pola elevada idade dos seus socios e a falta de novas incorporacións, que fixo que en 2010 parase a súa actividade societaria e o edificio quedase abandonado.
En 2012 un grupo de descendientes e naturais de Galicia, reuníronse para iniciar o proceso de normalización da entidade e proxectar a recuperación do edificio. Para iso contaron co apoio da municipalidade de Santa Fé e tamén da Xunta de Galicia.
Hoxe en día volven a reunirse na súa sede social para realizar actividades recreativas e culturais.

AE-BR-CEstCea · Corporate body · 1990. Non sabemos si existe actualmente.

Esta pequeno centro foi creado por un grupo de profesores e estudiosos da cultura galega, moi vinculados coa Universidade Estadual do Ceará. De feito reuníanse nun local cedido pola citada univerdidade.
Foi patrocinado pola Xunta de Galicia. O seu obxectivo principal era manter relación culturais entre Galicia e este estado brasileño, organizando cursos de lingua e cultura galega para os seus estudantes.
Sabemos das súas actividades durante os anos 90 do pasado século pero non temos constancia de que actualmente continúe existindo. Nos seus anos de actividade estaba moi relacionado coa "Sociedad cultural Caballeros de Santiago" de Salvador de Bahia.

Club espanhol de Niterói
AE-BR-CLNit · Corporate body · 1964-3-26 ata a actualidade

Esta sociedade foi fundada por membros da colectividade española asentada en Niterói. Creouse para realizar actividades recreativas, sociais e deportivas e dar asesoramento xurídico aos seus socios.
En 1983 aproban os seus estatutos sociais: "Ten os seguintes fins: promover reunión e divertimentos de carácter social e recreativo, deportivo, cultural, artístico e cívico que concurran para estimular a convivencia e a axuda aos socios; manter e desenvolver unha biblioteca, fonoteca, filmoteca, así como proporcionar medios de asistencia social aos seus socios; incentivar o deporte, a música, o teatro e o folclore; manter e desenvolver a sede propia, localizada na estrada de Taipu, Villa de San Pedro, Praza de Espanha, nº 13, ampliando as súas instalacións e conservándoas en perfecto estado de funcionamento; cultivar o amor patrio e filial, mantendo vivas as tradicións; respetar as leis do país e estimular as relacións entre españoles e brasileños e doutras nacionalidades".

AE-BR-CaEPor · Corporate body · 1953/05/24 ata 1994, ano da súa fusión coa "Sociedad Espanhola de socorros mutuos de Porto Alegre", dando lugar ao actual "Centro Espanhol de Porto Alegre"

Esta entidade foi fundada por un grupo de españois, ex-socios da "Sociedade Espanhola de socorros mutuos de Porto Alegre", que decidiron constituír un grupo ao que chamaron "Grupo de amizade 12 de outubro". Eran contrarios á marcha desta entidade, con profundas disensións políticas e mesmo da actuación da entidade que segundo eles perdera "o seu carácter mutualista e hispanista". Este grupo nunca tivo carácter asociativo nin xurídico pero foi o xérmolo dunha nova entidade.
Tras realizar varias festas e banquetes foi cundindo a idea de crear unha nova sociedade que defendera aos emigrantes españois e espallase a cultura española na sociedade brasileira. Esta idea foi apoiada activamente dende o consulado español en Porto Alegre (que tiña moi mala relación coa Sociedade española de socorros mutuos) quen desexaba manter a vinculación dos emigrantes españois co estado español, e a nova sociedade lles serviría de canle para informar dos proxectos e leis que afectase á colectividade.
A directiva fundacional estaba integrada por Juan Quintana Ros, primeiro presidente; Miguel Vázquez Valiño, secreatrio; José Esteve Vila, tesoureiro e como vogais: Victor Braña Rivas, Alejandro Buxeda Gutiérrez, Julio Comesaña Alonso, Pedro Díaz Marco, Celestino Rey Garrido, Laureano Pratas García e Feliciano Veiga Vieites.
Creouse como unha entidade recreativa, co fin prioritario de difusión cultural e estreitamento dos lazos de unión e amistade entre os españois alí asentados.
En 1959 aproban unha reforma nos estatutos nos que tamén se contempla o labor asistencial para os socios e a necesidade de conseguir unha sede social propia.
Tras unha longa traxectoria en 1994, os socios aproban en asemblea xeral a súa fusión coa "Sociedade Espanhola de socorros mutuos de Porto Alegre" e pasan a denominarse como "Centro Espanhol de Porto Alegre", que actualmente continúa a traballar na difusión da cultura española no Brasil e a asistencia mutual entre os seus socios.

AE-BR-CGRio · Corporate body · 1900-01-01. Non existe na actualidade.

Esta sociedade foi fundada pola colectividade galega residente en Rio de Janeiro co obxecto de servir de vínculo entre os galegos, proporcionando aos seus asociados asistencia médica, medicinas e subsidios para a repatriación, esparcimento, instrución e amparo legal contra as arbitrariedades e inxusticias que no seu perxuicio se poidesen cometer.
A súa primeira directiva estaba integrada polos seguintes persoeiros: como presidente honorario, Matías Fernández Murias; presidente, José Blanco Ameijeiras; vicepresidente, Fernando Bondad; secretario, Manuel Suárez y Jorge; vicesecretario, Domingo Campos; tesoureiro, Avelino Núñez Gregorio; vicetesoureiro, Laureano Acuña; e como vogais: Manuel Franco Piñón, Manuel Núñez Martínez, José Fernández, Manuel Suárez Vila, Maximino Alvárez, José Luis Diz, Graciano Pousa, Angel Pérez, José F. Rodríguez e Andrés Mouriño.
Nos seus primeiros estatutos, aprobados en 1901, recóllense os fins da entidade:
"Art. 2º: si bien independiente, desde su fundación se considera confederada con las sociedades hermanas existentes y con las que se instalen en lo sucesivo, así como también con las Ligas Gallegas, establecidas en Galicia, cuyos fines este Centro abraza y hace suyos (...).
Art. 3º: a más de lo expuesto en el artículo anterior, procurará el Centro: 1º - proporcionar a los asociados la instrucción que sea posible, pero en particular la primaria que se precisa para ser miembro útil de la sociedad; 2º - celebrar las glorias de España y principalmente las de Galicia, con solemnidad y demostraciones especiales; 3º - enaltecer el nombre de la pequeña Patria, honrar a sus hijos beneméritos y demostrar a los que no la conocen la honradez, ilustración, amor patrio y elevados pensamientos que generalmente distinguen a los hijos de la región galaica; 4º - fundar una sección con reglametación especial para proteger al inmigrante gallego y a los coterráneos residentes en la República brasileña; 5º - establecer escuelas nocturnas, a las que podrán ingresar los socios, los hijos y parientes de éstos siempre que sean mayores de 12 años y cuando los fondos de la Sociedad lo permitan, una o más diurnas para los hijos y parientes de los socios y para todos aquellos que le sea posible, las cuales serán o no gratuitas. Las clases nocturnas serán gratuitas; 6º - dar conferencias que abracen todos los ramos del saber humano en general, pero muy especialmente pondrá su empeño en difundir los conocimientos necesarios en la práctica de la vida diaria, social y doméstica; no se tratará en ellas ni política ni religión; 7º - facilitar a los asociados a todo género de diversiones que se armonicen con las buenas costumbres; 8º - proteger a los asociados contra todo género de arbitrariedades e injusticias que con ellos se cometan; 9º - figurar colectivamente, como sociedad española que es, en todo acto patriótico que tienda a honrar el nombre de España".
En 1927 xa conta cun edificio da súa propiedade como sede social que está valorado en 22.000.000 de reis, e que foi construído por medio de obrigacións e empréstimos.

AE-BR-HERio · Corporate body · 1859-09-13 ata a actualidade.

Esta entidade foi fundada por emigrantes españois (comerciantes e representantes de institucións españolas en Brasil), co obxectivo de paliar os problemas da saúde pública local, carente nesa época de hospitais e organizacións médicas capaces de atender à poboación da cidade de Rio de Janeiro.
A Sociedade Espanhola de Beneficência (SEB) centrouse no auxilio prestado aos emigrantes en cuestións puntuais, relativas sobre todo á asistencia médico-hospitalar. A maiores, ao longo da súa historia funcionou como centro de preservación da cultura hispánica en Rio.
Como entidade filantrópica, tivo un papel destacado recoñecido polo propio emperador Don Pedro II que, a través do Decreto Imperial nº 2564, de 24 de maio de 1860, aprobou o seu primeiro estatuto social. Coa chegada da república e o aumento do fluxo migratorio de europeos en Brasil, nas primeiras décadas do século XX, a sociedade e seu hospital, foron collendo novos e importantes compromisos sociais a favor da calidade de vida dos seus asociados.
Desde os seus inicios, esta entidade asumiu tamén a función de congregar aos españois en torno a unha institución que lles garantise a supervivencia da cultura española e a súa integración na sociedade e cultura brasileira. Para iso loitaron pola consecución dunha sede social propia onde reunirse, cousa que acadaron en 1901.
Ademais da atención sanitaria e médica, a SEB tamén prestaba auxilio aos emigrantes que tiñan que retornar, axuda económica en casos de necesidade, daba axuda xurídica, etc.
A partir de 1912, comezan a loitar pola creación dun hospital da súa propiedade. Ata entonces a súa actuación era dispersa e con caráter emerxencial. En 1928, foi inaugurado o centro hospitalario, que aínda hoxe funciona coas últimas técnicas e modernidades.
En 1961 conseguen o título de utilidade pública estadual e en 1986 o de utilidade pública federal. En 1990 inician as obras de modernización do hospital que actualmente é un dos máis prestixiosos da cidade de Rio que oferece atención hospitalaria, de emerxencias e CTI. Posúe servizos clínicos en diversas especialidades tanto médicas como de laboratorio.

AE-BR-CEG · Corporate body · 1976 ata a actualidade

O Centro de Estudos Galegos é unha institución cultural que ten por obxectivo estudar e divulgar a cultura galega na sociedade bahiana. Foi creado a instancias da profesora Rosario Suárez Albán e estivo sempre vinculada á Universidade Federal de Bahia.
Non só a integran galegos e descendentes de galegos senón tamén bahianos, académicos ou non, que estudan e admiran Galicia e a súa traxectoria histórico-cultural.
Entre as súas actividades pódese citar:

  • a organización de actos para conmemorar o Día das letras GAlegas
  • diversos actos de confraternización cultural entre galegos e descendentes e os brasileiros: actuacións musicais, exposicións, teatro, etc. para iso contan coa axuda do Centro recreativo Uniâo do Rio Tea, que lle ceden a súa sede para facer estes eventos.
  • organizar cursos de lingua e literatura galegas en colaboración coa Xunta de Galicia e a UFBA. Tamén cursos de gaita galega
  • axuda a Xunta de Galicia nos seus programas de divulgación da cultura galega en Salvador.
    En 1995, tamén no marco da Universidade Federal de Bahia, fundouse o CELGA, institución cultural que ten como obxectivos incentivar, promover e realizar accións tendentes a estimular o intercambio cultural entre Bahía e a Galicia, e organizar cursos e seminarios de lingua, literatura e cultura galegas. Esta institución supón unha continuación que levaba realizando o Centro.
AE-BR-HESal · Corporate body · 1885-01-01 ata a actualidade. No 2014 o Hospital Espanhol foi pechado.

Esta entidade naceu coa finalidade de dar asistencia sanitaria aos españois enfermos de tuberculose que residían na cidade de Bahia. Foi fundada por un grupo de 124 galegos, membros destacados da colectividade residente na Bahia, moitos deles naturais da provincia de Pontevedra. Esta entidade ao longo da súa historia converteuse nun dos mellos centros hospitalarios e asistenciais do norte de Brasil.
O 1 de xaneiro de 1885, tras varias reunións, foi fundada a “Sociedade Espanhola de Beneficência” de Bahia, con sede no Campo dos Mártires, onde se atopaba o "Centro de Saúde Ramiro de Azevedo".
A súa primeira directiva estaba integrada polos seguintes socios: como presidente, Luis Velasco; vicepresidente, Manuel Martínez Vidal; secretario, José Cavadas Amoedo; tesoureiro, Joaquín Garrido Avila; procurador, José Piñeiro Rubianes e como vogais/directores: Domingo Antonio Alvarez, Joaquin Corujeira Domínguez, Manuel Soto Fernández, José Pérez López, José Freaza Garrido e Domingo Piñeiro Garrido.
Nos primeiros tempos a sociedade prestaba soamente asistencia médica a domicilio, ata que no ano 1897, mercou un solar no que se construíría o primeiro centro sanitario da sociedade. Conforme aos documentos existentes no seu arquivo, o censo da época acusaba a existencia de mil españois (cun 90% de galegos) na Bahia, moitos dos cales recurrían ao hospital para tratar doenzas físicas de todo tipo, pero principalmente tuberculose.
Ademais a institución prestaba aos seus asociados axuda financieira, pensións en casos de necesidade, pagaba funerais e pasaxes de retorno para Galicia etc.
O historiador Jeferson Bacelar sinala na súa obra sobre a entidade: “Ademais dos servizos prestados, que ía dende a atención hospitalaria ao auxilio financieiro, a Beneficencia se constituíu, dende a súa creación, nun grupo de poder e no órgano de maior representación da colonia galega na vida da cidade”. O seu desenvolvemento e as súas variadas formas de actuación social dan testemuña da crecente influencia do crecemento material e económico da colectividade. Socios como Manuel Martínez Vázquez, Manuel Falcón Mariño, Francisco Hermida Oubiña, Juan Manuel Albán Garrido e tantos outros, formaban parte da elite da sociedade bahiana.
En 1910 comezou a tomar máis importancia construíndo a súa primeira enfermería con capacidade para noventa camas.
En 1911, Alfonso XIII concedeulle o título de "Real Sociedade", autorizando o uso do escudo de armas reais en todos os seus documentos.
A partir deste ano son sucesivas as ampliacións nos seus diversos sectores, tanto en construción como en servizos médicos dentro das súas posibilidades económicas. De 1920 a 1925 amplían o hospital e neste ano é recoñecido o seu sanatorio como "Entidade Pública Estadual" polo goberno do estado.
Neste ano efectuáronse as 3 primeiras cirurxias polo Dr. Antonio Borja, inaugurándose así unha nova época para hospital, cun réxime de pensionado para pacientes de clínica privada.
En 1956 constrúen o pavimento do centro cirúrxico, co equipamento correspondente. Entre 1961 e 1964 levouse a cabo unha das obras máis destacadas: a construción do pavillón "C". En 1967 dispón dun novo pavillón onde se sitúa o centro radiolóxico, laboratorio de análises clínicas, e a capela.
O Hospital ata 2012 continuou medrando e facendo obras varias para a súa modernización, sempre atendendo a ese carácter benéfico e mutual que o caracteriza dende a súa fundación. En 2014, un forte endebedamento, obriga a sociedade de beneficencia a pechar as súas instalacións. A día de hoxe continúa pechado e sen visos de solucionarse.

AE-BR-FuCris · Corporate body · 1992-08-01. Non temos constancia de que exista actualmente.

Esta fundación foi creada por iniciativa do empresario brasileiro, de orixe galega (concretamente da parroquia de San Cristóbal do Navallo, no concello ourensán de Riós), d. José Villarino Cortés, afincado en Santos (Brasil).
Foi fundadad coa finalidade de venerar ao seu santo patrón e propagar a súa devoción, mediante a construción dunha ermida no parroquia e divulgar as propiedades milagreiras da auga da Fonte Lacrimas do Castelo.
Esta fundación estaría integrada por todos os emigrantes, naturais da citada parroquia, espallados polo mundo, que se reunirían na terra natal polo menos unha vez cada ano para celebrar as festas en honor ao seu santo patrón.

Club Hispano de Toronto
AE-CA-ClHTor · Corporate body · 1964 ata a actualidade

Esta entidade foi fundada pola colectividade española residente na cidade de Toronto, como un centro de reunión e sociabilidade.
Os seus inicios tiveron lugar cando un grupo de españois deciden organizar unha festa para recadar fondos para un compatriota necesitado. De aí partiu a idea de constituírse nunha asociación recreativa.
A directiva fundacional estaba constituída por: César Cortés Román, como presidente; vicepresidente, José Plaza Mejía; secretario, José Fernández Naves e tesoureiro, Juan Egea Montes.
Dende 1965 editan como voceiro social unha revista chamada “Hispano”.
En 1972 fundan unha escola de baile folclórico para os socios que actuarán nas diversas festas e reunións da colectividade.
A sociedade priorizou as súas actividades recreativas ata 1978, ano no que crea unha escola española, para que os fillos dos socios tivesen nocións da cultura e a lingua española e tamén para espallala na sociedade de Toronto. Convocaba dúas bolsas "Club Hispano", con carácter anual, de 500 $, para as mellores marcas académicas dos fillos dos socios.
A partir dese ano os seus obxetivos, recollidos nos estatutos sociais son: conservación da lingua a través de actividades sociais, do folclore e das danzas; acoller a grupos de galegos e españois, deportivos ou culturais e a personalidades que cheguen a Toronto; organizar festivais benéficos para contribuír á fundación do "Hospital de Niños" de Toronto, para casos de cirurxía, etc.
Co paso do anos e o envellecemento de parte dos emigrantes españois, contempla a atención ao xubilado e o apoio económico en caso de necesidade.

AE-CU-CGH · Corporate body · 1879 ata 1962

No ano 1879 o xornalista Waldo Alvarez Insua dirixía o xornal "El Eco de Galicia" e nun artigo publicado no mes de outubro lanzou a idea de fundar un "Ateneo Gallego", iniciativa moi ben acollida pola numerosa colonia galega da Habana. Esta idea foi extendéndose, pois aínda que existían na Habana dúas sociedades como "Beneficencia de Naturales de Galicia" e a coral "Ecos de Galicia", non había unha casa común para todos os galegos e esta foi a que se propuxeron fundar un grupo de homes galegos residentes na Habana. O 23 de novembro de 1879 aprobaron a constitución do centro e o 12 de decembro os Estatutos.
No Libro "Para Gloria del Terruño" aparece outra versión da súa creación: Segundo eles a idea da creación dun centro galego de recreo xa se fixera coa creación da sociedade "La Festival" establecida nos altos de Marte y Belona, de carácter galego exclusivamente. A orixe da creación de centro gallego está nun manifesto asinado por uns cantos operarios da fábrica de tabacos de Caruncho, incitando aos galegos a unirse. Parece que a estes operarios dáballes clase un profesor galego nos momentos de ocio e nunha desas clases decidiron xuntarse para ter unha sede onde facer esas clases. Entre eles citan a Ildefonso Mugía, que redactou o manifesto e Miguel Troche, que mandou imprimilo e repartilo.
O centro foi instalado nun local alugado na C/ Prado esquina Dragones, onde se instalaron as aulas nas que recibirían instrución os xóvenes emigrantes, ata poñelos aptos para traballar no comercio. En 1885 decídese a creación do servizo sanitario, servizo que sería dado polas cinco clínicas chamadas Quintas, que existían na Habana, pero non contentos cos servizos prestados, un dos directivos do centro, Femín Piñón compra a clínica "La Benéfica" e donaa para a sociedade. Finalizado 1905, e cunha situación económica boiante, tanto no país como no Centro, deciden mercar a través de bonos, o Teatro "Tacón" e o resto da manzá de edificios onde se construirán o gran palacio social e o Teatro "Nacional". A sede social comezou a construirse en 1907 e remataron as obras en 1914. A finais da década dos 20 hai unha etapa de crise pola mala xestión dalgúns directivos e acusacións de desfalcos, débedas etc. polo que disminúe o número de socios. (Revista "Galicia", nº 8, marzo 1933).
En 1933 aparece unha corrente de opinión dentro da masa societaria da entidade que aboga por permitir a entrada ás mulleres emigrantes na sociedade e que éstas poidan ser asistidas na súa casa de saúde.
Esta sociedade mutualista é un modelo para o resto das sociedades galegas en América, pois daba aos seus socios unha ampla gama de servizos por unha módica cuota mensual: asistencia sanitaria, instrución elemental e secundaria, cultura artística, festas, bailables e escénicas, e albergue á vellez desvalida.
"El Eco de Galicia" de Buenos Aires, nº 586, 30/01/1908 dedícalle 3 páxinas, incluída a portada á historia do centro e á inuauguración do seu palacio social e do Teatro Tacón (fotocopias).
En xullo de 1962 aparece a noticia da desaparición deste Centro a causa do réxime político que manda en Cuba.

AE-CH-AGVal · Corporate body · Anos 20 do pasado século [1929]. Non existe na actualidade

Esta sociedade cultural e recreativa foi fundada polos emigrantes galegos residentes na cidade chilena de Valparaíso, nos anos vinte do século pasado.
En 1930 a súa directiva estaba integrada así: presidente, Antonio Collazo; vicepresidente: José de la Fuente; secretario, Emilio López; tesoureiro, Alejandro Álvarez; prosecretario, Tomás Veiga; protesoureiro, Antonio López Pérez; directores, Eloy Estévez, Bienvenido Rodríguez, José Pérez Busto, Antonio Fernández, Manuel Uzal e Feliciano Farmigo.
No ano 1929 comeza a editar como voceiro social a revista “Galicia en Chile”, dirixida por Emilio López Pérez
Organiza diversas actividades recreativas e festivas para manter a unión e solidariedade entre os galegos da cidade, como a celebración anual dunha romaría campestre celebrando a festividade de Santiago Apóstol.